Biyokimya Sözlüğü

305 terim

Acetylcholinum: Asetilkolin, kolinerjik nörotransmitter.
Acidosis: Asidoz, vücut pH'sının düşmesi.
Acidum Aminicum: Amino asit, protein yapı taşı.
Acidum Grassum: Yağ asidi, lipidlerin yapı taşı.
Acidum Nucleicum: Nükleik asit, DNA ve RNA.
Activatio: Aktivasyon, enzim aktivitesinin artırılması.
Adrenalinum: Adrenalin, stres yanıt hormonu.
Aggregatio Proteinum: Protein agregasyonu, protein kümelenmesi.
Alkalosis: Alkaloz, vücut pH'sının yükselmesi.
Anabolismus: Anabolizma, yapım metabolizması.
Angiogenesis: Anjiyogenez, yeni kan damarı oluşumu.
Anticodon: Antikodon, tRNA'daki kodon tanıma bölgesi.
Anticorpus: Antikor, immün savunma proteini.
Antigenum: Antijen, immün yanıt uyaran molekül.
Antioxidans: Antioksidan, serbest radikal temizleyici.
Antiportus: Antiport, zıt yönde iki madde taşınması.
Apoptosis: Apoptoz, programlı hücre ölümü.
Apparatus Golgi: Golgi aygıtı, protein modifikasyon ve sekresyon organeli.
Aquaporina: Akuaporin, su kanalı proteini.
ATP: Adenozin trifosfat, enerji para birimi.
Autophagocytosis: Otofaji, hücre içi yıkım.
Basis Purinica: Pürin bazı, adenin ve guanin.
Basis Pyrimidinica: Pirimidin bazı, sitozin, timin ve urasil.
Basophilus: Bazofil, alerji yanıt hücresi.
Beta Oxidatio: Beta oksidasyon, yağ asidi yıkımı.
Bioenergica: Biyoenerjetik, enerji metabolizması.
Bioinformatica: Biyoinformatik, biyolojik veri analizi.
Biomolecula: Biyomolekül, canlı organizmalarda bulunan organik molekül.
Blotting: Blotlama, moleküler analiz tekniği.
Cadherina: Kaderin, hücre-hücre bağlantı proteini.
Calcium Ionicum: İyonik kalsiyum, hücre içi sinyal molekülü.
Calorimetria: Kalorimetri, enerji değişimi ölçümü.
Carbohydratum: Karbonhidrat, şeker ve türevleri.
Catabolismus: Katabolizma, yıkım metabolizması.
Catena Transportus Electronum: Elektron transport zinciri, ATP üretimi.
Centrifugatio: Santrifügasyon, molekül sedimentasyon tekniği.
Centromera: Sentromer, kromozom bölünme bölgesi.
Chaperones Moleculares: Moleküler şaperonlar, protein katlanma yardımcıları.
Checkpoint Cellularis: Hücre kontrol noktası, hücre döngüsü kontrolü.
Cholesterolum: Kolesterol, steroid yapı taşı.
Chromatinum: Kromatin, DNA ve protein kompleksi.
Chromatographia: Kromatografi, molekül ayırma tekniği.
Chromatographia Gas: Gaz kromatografisi, uçucu bileşik analizi.
Chromatographia HPLC: Yüksek performanslı sıvı kromatografisi.
Chromosoma: Kromozom, yoğunlaşmış kromatin.
Clonatio: Klonlama, genetik materyal kopyalama.
Codon: Kodon, üç nükleotidlik genetik kod.
Coenzymum: Koenzim, enzimin fonksiyonu için gerekli organik molekül.
Cofactor: Kofaktör, enzimin fonksiyonu için gerekli inorganik molekül.
Collagenium: Kolajen, bağ dokusu yapısal proteini.
Complementum: Kompleman, immün sistem yardımcı proteinleri.
Connexina: Konneksin, gap junction proteini.
Constans Michaelis: Michaelis sabiti, enzim-substrat ilişkisini gösteren değer.
Cortisol: Kortizol, stres hormonu.
Crossing Over: Krossing over, homolog kromozomlar arası değişim.
Crystallographia: Kristalografi, protein yapı analizi.
Cultura Cellularum: Hücre kültürü, in vitro hücre yetiştirme.
Cyclus AMP: cAMP döngüsü, hücre içi sinyal iletimi.
Cyclus Cellularis: Hücre döngüsü, hücre bölünme süreci.
Cyclus Krebs: Krebs döngüsü, sitrik asit döngüsü.
Cyclus Ureae: Üre döngüsü, amonyak detoksifikasyonu.
Cytokinum: Sitokin, immün sistem sinyal molekülü.
Cytometria Fluxus: Akış sitometrisi, hücre analiz tekniği.
Cytoskeleton: Hücre iskeleti, hücre şeklini ve hareketini sağlayan protein ağı.
Deaminatio: Deaminasyon, amino grubu uzaklaştırılması.
Degradatio Proteinum: Protein degradasyonu, protein yıkımı.
Deletio: Delesyon, DNA parçası kaybı.
Denaturatio: Denatürasyon, protein yapısının bozulması.
Dendritica: Dendritik hücre, antijen sunan hücre.
Dephosphorylatio: Defosforilasyon, fosfat grubu uzaklaştırılması.
Detoxificatio: Detoksifikasyon, zararlı maddelerin zararsız hale getirilmesi.
Diabetes Mellitus: Şeker hastalığı, glukoz metabolizması bozukluğu.
Dialysis: Diyaliz, molekül ayırma tekniği.
Differentiatio: Diferansiyasyon, hücre özelleşmesi.
Disaccharidum: Disakkarit, iki monosakkaritten oluşan şeker.
DNA: Deoksiribonükleik asit, genetik materyal.
Dopaminum: Dopamin, ödül sistemi nörotransmitteri.
Dysfunctio Mitochondrialis: Mitokondriyal disfonksiyon, mitokondri fonksiyon bozukluğu.
Elastinum: Elastin, elastik doku proteini.
Electrophoresis: Elektroforez, molekül ayrıştırma tekniği.
ELISA: Enzim bağlı immünosorbent testi.
Encephalinum: Enkefalin, doğal ağrı kesici nöropeptid.
Endocytosis: Endositoz, hücre içine madde alımı.
Endorphinum: Endorfin, doğal ağrı kesici nöropeptid.
Endosoma: Endozom, endositik vezikül.
Enhancer: Güçlendirici, gen ekspresyonunu artıran DNA bölgesi.
Enzyma: Enzim, biyokimyasal reaksiyonları katalizleyen protein.
Eosinophilus: Eozinofil, parazit savunma hücresi.
Exocytosis: Eksositoz, hücre dışına madde salımı.
Exon: Ekzon, protein kodlayan RNA bölgesi.
Expressio Genica: Gen ekspresyonu, genetik bilginin ifadesi.
Factor Neurotrophicus: Nörotrofik faktör, sinir yaşam faktörü.
Factus Transcriptionis: Transkripsiyon faktörü, gen ekspresyonunu düzenleyen protein.
FADH2: Flavin adenin dinükleotid, elektron taşıyıcı.
Ferroptosis: Ferroptoz, demir bağımlı hücre ölümü.
Fibronectinum: Fibronektin, hücre-matriks bağlantı proteini.
Filamentum Intermedium: Ara filament, yapısal destek sağlayan protein filamentleri.
Filtratio Gel: Jel filtrasyon, molekül boyut ayırımı.
Fissura Synapticus: Sinaptik yarık, sinaps boşluğu.
GABA: Gama-aminobütirik asit, inhibitör nörotransmitter.
Galactosemia: Galaktozemi, galaktoz metabolizması bozukluğu.
Glucagonum: Glukagon, glukoz metabolizması hormonu.
Gluconeogenesis: Glukoneogenez, glukoz sentezi.
Glutamatum: Glutamat, uyarıcı nörotransmitter.
Glycogenesis: Glikojenez, glikojen sentezi.
Glycogenolysis: Glikojenoliz, glikojen yıkımı.
Glycogenosis: Glikojenoz, glikojen depo hastalığı.
Glycolysis: Glikoliz, glukozun pirüvata yıkımı.
Glycomics: Glikomiks, karbonhidrat profili analizi.
Glycoproteineum: Glikoprotein, şeker modifiye protein.
Glycosylatio: Glikosilasyon, şeker grubu eklenmesi.
Gradiens Protonorum: Proton gradiyenti, ATP üretimi için itici güç.
Helicase: Helikaz, DNA çift sarmalını açan enzim.
Hemochromatosis: Hemokromatoz, demir metabolizması bozukluğu.
Homeostasis Calcii: Kalsiyum homeostazı, hücre içi kalsiyum dengesi.
Homeostasis Redox: Redoks homeostazı, oksidasyon-redüksiyon dengesi.
Hormonum: Hormon, endokrin sistem sinyal molekülü.
Hybridisatio: Hibridizasyon, DNA/RNA eşleşmesi.
Hyperlipidemia: Hiperlipidemi, kan lipid düzeylerinin yükselmesi.
Hyperuricemia: Hiperürisemi, kan ürik asit düzeyinin yükselmesi.
Immunoblotting: İmmünoblotlama, protein analiz tekniği.
Immunoglobulinum: İmmünoglobulin, antikor proteini.
Inflammatio Cellularis: Hücresel inflamasyon, hücre stres yanıtı.
Inhibitio: İnhibisyon, enzim aktivitesinin engellenmesi.
Insertio: İnsersiyon, DNA parçası eklenmesi.
Insulinum: İnsülin, glukoz metabolizması hormonu.
Integrina: İntegrin, hücre-matriks bağlantı reseptörü.
Interferonium: İnterferon, viral enfeksiyona karşı savunma proteini.
Interleukinum: İnterlökin, immün hücreler arası iletişim molekülü.
Intron: İntron, protein kodlamayan RNA bölgesi.
Inversio: İnversiyon, DNA parçası ters dönmesi.
Ionocanaliculus: İyon kanalı, iyon geçiş proteini.
Ketogenesis: Ketogenez, keton cismi üretimi.
Kinasis: Kinaz, fosforilasyon enzimi.
Kinetika Enzymatica: Enzim kinetiği, enzim reaksiyon hızı çalışması.
Laminineum: Laminin, bazal membran proteini.
Ligase: Ligaz, DNA parçalarını birleştiren enzim.
Ligatio: Ligasyon, DNA parçalarını birleştirme.
Lipidomics: Lipidomiks, lipid profili analizi.
Lipidum: Lipid, yağ ve yağ benzeri moleküller.
Lipogenesis: Lipogenez, yağ asidi sentezi.
lncRNA: Uzun kodlamayan RNA, gen regülatörü.
Lymphocytus: Lenfosit, immün sistem hücresi.
Lysosoma: Lizozom, hücre içi sindirim organeli.
Macrophagus: Makrofaj, fagositik immün hücre.
Mastocytus: Mast hücresi, alerji yanıt hücresi.
Melatoninum: Melatonin, uyku döngüsü hormonu.
Membrana Biologica: Biyolojik membran, hücre zarı.
Metabolismus: Metabolizma, biyokimyasal reaksiyonların tümü.
Metabolismus Xenobioticus: Ksenobiyotik metabolizması, yabancı madde metabolizması.
Metabolomics: Metabolomiks, metabolit profili analizi.
Metastasis: Metastaz, kanser yayılımı.
Methylatio DNA: DNA metilasyonu, gen ekspresyonunu baskılayan modifikasyon.
MHC: Major histokompatibilite kompleksi, antijen sunum molekülü.
Microfilamentum: Mikrofilament, aktin protein filamentleri.
Microscopia: Mikroskopi, hücre ve doku görüntüleme.
Microtubulus: Mikrotübül, hücre içi transport ve bölünmede görevli protein tüpler.
Minerale: Mineral, esansiyel inorganik element.
miRNA: Mikro RNA, gen ekspresyonu düzenleyici.
Mitochondrium: Mitokondri, enerji üretim organeli.
Modificatio Histonica: Histon modifikasyonu, kromatin yapısını değiştiren modifikasyon.
Modificatio Post-translationalis: Post-translasyonel modifikasyon, protein değişimi.
Monosaccharidum: Monosakkarit, basit şeker.
Morbus Metabolicus: Metabolik hastalık, metabolizma bozukluğu.
mRNA: Haberci RNA, protein sentezi için şablon.
Mutatio: Mutasyon, DNA dizisi değişikliği.
Mutatio Punctiformis: Nokta mutasyonu, tek baz değişikliği.
NADH: Nikotinamid adenin dinükleotid, elektron taşıyıcı.
Necroptosis: Nekroptoz, programlı nekrotik hücre ölümü.
Necrosis: Nekroz, kontrolsüz hücre ölümü.
Neuropeptidium Y: Nöropeptid Y, iştah düzenleyici nöropeptid.
Neurotransmissor: Nörotransmitter, sinir iletim molekülü.
Neurotrophinum: Nörotrofin, sinir büyüme faktörü.
Neutrophilus: Nötrofil, fagositik immün hücre.
NMR: Nükleer manyetik rezonans, molekül yapı analizi.
Noradrenalinum: Noradrenalin, uyarı nörotransmitteri.
Nuclease: Nükleaz, nükleik asitleri parçalayan enzim.
Nucleolus: Çekirdekçik, ribozom alt birim sentez bölgesi.
Nucleosidum: Nükleozid, baz ve şeker içeren molekül.
Nucleosoma: Nükleozom, DNA'nın histon proteinlerine sarılı hali.
Nucleotidum: Nükleotid, nükleik asit yapı taşı.
Nucleus: Çekirdek, genetik materyal içeren organel.
Oestrogen: Östrojen, dişi cinsiyet hormonu.
Oligoelementum: Eser element, az miktarda gerekli mineral.
Oncogenesis: Onkogenez, kanser oluşum süreci.
Oncogenum: Onkogen, kanser oluşumunu tetikleyen gen.
Operator: Operatör, gen regülasyonu kontrol bölgesi.
Oscillatio Calcii: Kalsiyum salınımı, hücre içi kalsiyum dalgalanması.
Oxytocinum: Oksitosin, doğum ve sosyal davranış hormonu.
PCR: Polimeraz zincir reaksiyonu, DNA amplifikasyonu.
Peptidium: Peptid, amino asit zinciri.
Peroxidatio Lipidorum: Lipid peroksidasyonu, membran hasarı.
Peroxisoma: Peroksizom, hidrojen peroksit metabolizması organeli.
Phagocytosis: Fagositoz, büyük parçacıkların hücre içine alınması.
Phenylketonuria: Fenilketonüri, fenilalanin metabolizması bozukluğu.
Phosphatasis: Fosfataz, defosforilasyon enzimi.
Phosphatidylinositolum: Fosfatidilinositol, sinyal iletim lipidi.
Phospholipidum: Fosfolipid, membran lipidi.
Phosphorylatio: Fosforilasyon, fosfat grubu eklenmesi.
Phosphorylatio Oxidativa: Oksidatif fosforilasyon, ATP üretimi.
Pinocytosis: Pinositoz, sıvı maddelerin hücre içine alınması.
Plasmidium: Plazmid, ekstrakromozomal DNA.
Polymerasis: Polimeraz, nükleik asit sentez enzimi.
Polysaccharidum: Polisakkarit, çok sayıda monosakkaritten oluşan şeker.
Porus Nuclearis: Nükleer por, çekirdek-sitoplazma madde geçişi.
Potentialis Redox: Redoks potansiyeli, elektron transfer eğilimi.
Productum: Ürün, enzimatik reaksiyon sonucu oluşan molekül.
Progesteronium: Progesteron, dişi cinsiyet hormonu.
Prolactinum: Prolaktin, süt üretimi hormonu.
Promotor: Promotör, transkripsiyon başlangıç bölgesi.
Proteina Adaptor: Adaptör protein, sinyal iletim proteini.
Proteina G: G proteini, sinyal iletim proteini.
Proteina Scaffold: İskele protein, protein kompleksi organizatörü.
Proteinum: Protein, amino asit polimeri.
Proteoglycanum: Proteoglikan, karbonhidrat-protein kompleksi.
Proteolysis: Proteoliz, protein yıkımı.
Proteomics: Proteomiks, protein profili analizi.
Proteostasis: Proteostaz, protein homeostazı.
Pyroptosis: Piroptoz, inflamatuar hücre ölümü.
Radicalis Liber: Serbest radikal, reaktif molekül.
Receptor: Reseptör, sinyal moleküllerini tanıyan protein.
Receptor Adrenergicus: Adrenerjik reseptör, adrenalin reseptörü.
Receptor Dopaminergicus: Dopaminerjik reseptör, dopamin reseptörü.
Receptor GABA: GABA reseptörü, inhibitör nörotransmitter reseptörü.
Receptor Muscarinicus: Muskarinik reseptör, asetilkolin reseptörü.
Receptor Nicotinicus: Nikotinik reseptör, asetilkolin reseptörü.
Receptor NMDA: NMDA reseptörü, glutamat reseptörü.
Receptor Serotoninergicus: Serotoninerjik reseptör, serotonin reseptörü.
Recombinatio: Rekombinasyon, genetik materyal değişimi.
Regulatio Alosterica: Allosterik regülasyon, enzim aktivitesinin düzenlenmesi.
Regulatio Epigenetica: Epigenetik regülasyon, DNA dizisi değişmeden gen ekspresyonu kontrolü.
Regulatio Genica: Gen regülasyonu, gen ekspresyonunun kontrolü.
Reparatio DNA: DNA onarımı, DNA hasarı tamiri.
Replicatio: Replikasyon, DNA kopyalanması.
Restrictio: Restriksiyon, DNA kesimi.
Reticulum Endoplasmaticum: Endoplazmik retikulum, protein sentez ve modifikasyon organeli.
Ribosoma: Ribozom, protein sentez organeli.
RNA: Ribonükleik asit, genetik bilgi taşıyıcısı.
rRNA: Ribozomal RNA, ribozom yapı taşı.
Secundus Nuntius: İkincil haberci, hücre içi sinyal molekülü.
Senescentia: Yaşlanma, hücresel yaşlanma.
Senescentia Cellularis: Hücresel yaşlanma, hücre fonksiyonlarının azalması.
Sequentiatio: DNA dizileme, baz dizisi belirleme.
Sequentiatio Proteinum: Protein dizileme, amino asit dizisi belirleme.
Serotoninum: Serotonin, duygudurum nörotransmitteri.
Silencer: Susturucu, gen ekspresyonunu azaltan DNA bölgesi.
siRNA: Küçük engelleyici RNA, gen susturucu.
Situs Activus: Aktif bölge, enzimin substratı bağladığı bölge.
Somatotropinum: Büyüme hormonu, protein sentezi uyarıcı.
Spectrometria Massa: Kütle spektrometrisi, molekül analiz tekniği.
Spectrophotometria: Spektrofotometri, molekül konsantrasyon ölçümü.
Spliceosome: Splayzozom, RNA kesip-ekleme kompleksi.
Splicing: RNA kesip-ekleme, intronların çıkarılması.
Stress Mitochondrialis: Mitokondriyal stres, enerji üretim bozukluğu.
Stress Oxidativus: Oksidatif stres, serbest radikal hasarı.
Stress Oxidativus Chronicus: Kronik oksidatif stres, uzun süreli serbest radikal hasarı.
Stress Proteinum: Stres proteini, hücresel stres yanıt proteini.
Stress Proteostasis: Proteostaz stresi, protein homeostaz bozukluğu.
Stress Reticularis: Endoplazmik retikulum stresi, protein katlanma stresi.
Stress Reticularis Endoplasmatici: Endoplazmik retikulum stresi, protein katlanma stresi.
Structura Primaria: Primer yapı, amino asit dizisi.
Structura Quaternaria: Kuaterner yapı, protein alt birimlerinin birleşimi.
Structura Secundaria: Sekonder yapı, protein katlanması.
Structura Tertiaria: Tersiyer yapı, üç boyutlu protein yapısı.
Substance P: P maddesi, ağrı iletimi nöropeptidi.
Substratum: Substrat, enzimin üzerinde etki ettiği molekül.
Suppressio Tumoris: Tümör baskılayıcı, kanser önleyici gen.
Symportus: Simport, aynı yönde iki madde taşınması.
Synaptosoma: Sinaptozom, sinir ucu vezikülü.
Telomera: Telomer, kromozom ucu.
Telomerasis: Telomeraz, telomer uzatan enzim.
Testosteronum: Testosteron, erkek cinsiyet hormonu.
Thyroxinum: Tiroksin, metabolizma hızı hormonu.
Topoisomerase: Topoizomeraz, DNA süpersarmalını düzenleyen enzim.
Transaminatio: Transaminasyon, amino grubu transferi.
Transcriptio: Transkripsiyon, RNA sentezi.
Transductio Signalis: Sinyal iletimi, hücre içi sinyal kaskadı.
Transfectio: Transfeksiyon, DNA/RNA transferi.
Transformatio: Transformasyon, DNA transferi.
Translatio: Translasyon, protein sentezi.
Translocatio: Translokasyon, DNA parçası yer değiştirmesi.
Transportator Neurotransmissor: Nörotransmitter taşıyıcı, geri alım proteini.
Transportus Membranae: Membran transportu, madde geçişi.
Triglyceridum: Trigliserit, depo yağ.
tRNA: Transfer RNA, amino asit taşıyıcı.
Ubiquitinatio: Ubikitinasyon, protein yıkım işaretlemesi.
Ultracentrifugatio: Ultrasantrifügasyon, yüksek hızlı ayırma.
Uniportus: Uniport, tek madde taşınması.
Vasopressinum: Vazopressin, su tutulumu hormonu.
Vectoris: Vektör, gen taşıyıcı.
Velocitas Maxima: Maksimum hız, enzimin ulaşabileceği en yüksek reaksiyon hızı.
Vesiculae: Vezikül, hücre içi madde taşıma kesecikleri.
Vesiculae Synapticus: Sinaptik vezikül, nörotransmitter taşıyıcı.
Via Hedgehog: Hedgehog yolu, gelişimsel sinyal iletimi.
Via JAK-STAT: JAK-STAT yolu, sitokin sinyal iletimi.
Via MAP Kinasis: MAP kinaz yolu, hücre büyüme sinyali.
Via Metabolica: Metabolik yol, ardışık biyokimyasal reaksiyonlar.
Via Notch: Notch yolu, hücre kaderi belirleme sinyali.
Via Pentosae Phosphatis: Pentoz fosfat yolu, NADPH üretimi.
Via PI3K-AKT: PI3K-AKT yolu, hücre yaşam sinyali.
Via Ubiquitini-Proteasomae: Ubikitin-proteazom yolu, protein yıkım yolu.
Via WNT: WNT yolu, gelişimsel sinyal iletimi.
Vitaminum: Vitamin, esansiyel organik molekül.
Vitaminum Hydrosolubilem: Suda çözünen vitamin, B ve C vitaminleri.
Vitaminum Liposolubilem: Yağda çözünen vitamin, A, D, E, K vitaminleri.